“Yaraticilik kendinize hata yapma ozgurlugu tanimanizdir. ”
Scott Adams
Toplumsal yaklasimlarimizdan biri de her hatayi bir suclama firsati olarak gormemiz. Dolayisi ile hatalari saklamak, hatanin kusurunu birilerinin ustune atmak ve her hata ile ilgili bir suclu aramak icgudusel bir yaklasim haline geliyor. Oysa, her hata altin degerinde bir ogrenme firsatidir. Korkarak, saklayarak veya baskalarini suclayarak bu onemli ogrenme firsatini kaciriyoruz.
Ornegin, ulkemizde henuz girisim sermayesi (“venture capital”) kurumlarinin gelisememesinin onundeki en onemli engellerden biri basarisiz orneklerden korkulmasi. Oysa, risk almadan ve hata yapmadan yenilikci ve deger yaratici faaliyetler gelistirmek guc. Girisim sermayesi kurumlarinin gelistigi ulkelerde ilginc girisimcilik tecrubesi kazanmis olanlarin, bu girisimlerde basarisiz bile olsalar, tekrardan girisim sermayesi bulma olasiliklari artiyor!!
Gunumuzde rekabette basarili olmanin yolu bilgiye ve ogrenmeye dayaniyor. En etkin ogrenme ise yasayarak, hatalardan ders alarak gerceklesiyor. Kurumsal yaraticilik duzeyini yukseltmek isteyenler belirli sinirlar dahilinde hata yapilmasini ve hatalardan ders alinmasini tesvik ediyorlar.
Yeterince kucuk hatalar yapmayan organizasyonlar, yeterince risk almayarak ve ogrenme yeteneklerini sinirlayarak buyuk hata yapmis oluyorlar. Burada “kucuk hata” ile ifade etmeye calistigim kavram belli hipotezlerin sinirli maliyetle test edilmesini goze almak ve bunun sonuclarina katlanmak, “buyuk hata” ise ogrenmeye kaynak ayirmamak ve firsatlari kacirarak odenen bedeldir.
Yaraticiligi tesvik etmek ve hatalardan ders almak icin organizasyonlarin yapabilecekleri var: (1) Fikirleri test etmek ve deneyler yapmak icin elverisli bir ortam yaratmak ve kaynak ayirmak. (2) Hatalarin bir an once ortaya cikarilmasini tesvik etmek. Bazi kuruluslar hatalarini calisma arkadaslariyla paylasanlara bu hatalar icin odul bile veriyorlar. (3) Hatalarin detayli analizinin yapilmasini, kok nedenlerin bulunmasini tesvik etmek ve kaynak ayirmak. (4) Hatalarin tekrarini onleyecek sistem yatirimlarini yapmak.
Boyle bir ortam gelistirebilmek icin liderlere onemli gorevler dusuyor. Liderler hatalara suclama yerine yapici elestiriyle yanit verilmesini saglamali. Ayrica, kurumda guven duygusunun gelisebilmesi icin oncelikle, kendi hatalarini ve bunlardan cikardiklari dersleri paylasmali, bunu ortak bir ogrenme surecine donusturmeli, buna olanak verecek seffaf bir ortam yaratmali. Liderlerin kurumdan basarisizlik korkusunu silmeleri ogrenme ve gelismeye buyuk bir ivme kazandiriyor. Belki hepsinden onemlisi kurum kulturunun ”hatadan korkarak is yapmama” anlayisindan ”kazanmak icin hesapli deneyler yapma” anlayisina yonelmesini sagliyor.
Edison’un ampulu bulmak icin binlerce basarisiz deney yaptigini ve her birisini bir ogrenme firsati olarak gorerek motivasyonunu yitirmedigini hatirlamaliyiz. Kazanmak icin denemek gerektigini ve her deneyimden ogrenerek gelismek icin karsilikli guven ve paylasimin gerektigini unutmamaliyiz.
Kaynak : Dr. Yilmaz ARGUDEN
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder